XX (20) Olimpiada Szachowa - Skopje 1972.

📖 Wielka Księga Olimpiad Szachowych - kompletna kronika olimpijska

KARTA OLIMPIADY SZACHOWEJ

Krótka charakterystyka wydarzenia:

• Miejsce i data: Skopje, Jugosławia (dziś Macedonia Północna), 18 września - 13 października 1972
• Złoty medal: ZSRR (Petrosjan, Korcznoj, Smysłow, Tal, Karpow, Sawon; kapitan Paul Keres)
• Kluczowa postać: Anatolij Karpow - olimpijski debiut przyszłego mistrza świata: 13 pkt z 15 partii (87%) i najlepszy wynik na I szachownicy rezerwowej
• Ciekawostka: Po raz pierwszy drużyny rozstawiono nie głosowaniem kapitanów, lecz według nowego rankingu Elo, a komputer trafnie wytypował 13 z 16 finalistów A.

Dane ebooka:

• Autor: Krzysztof Puszczewicz
• Seria: Wielka Księga Olimpiad Szachowych
• Wydanie: drugie
• Rok wydania: 2026
• Liczba stron: 1291
• Format: PDF (wysoka jakość, natychmiastowe pobieranie)
• Język: Polski

Dlaczego warto przeczytać ten tom?

Odkryj kulisy Skopje 1972, gdzie osłabiony brakiem Spasskiego ZSRR przegrał na otwarcie finału z Węgrami, długo gonił rozpędzoną Jugosławię, a złoto przypieczętował dopiero w ostatniej rundzie. Poznaj turniej, w którym obok Smysłowa, Tala i Petrosjana zadebiutowali Karpow, Timman i Ljubojević, czyli przyszłość światowych szachów. Sprawdź też, jak Polacy wywalczyli awans do finału A, by tam remisować z najlepszymi i nie wygrać żadnego meczu.

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA (Q&A)

Kto wygrał XX Olimpiadę Szachową w Skopje (1972)?

Zwyciężyła reprezentacja ZSRR (42 pkt), wyprzedzając Węgry (40,5) oraz Jugosławię (38). Był to jedenasty z rzędu tytuł Sowietów, ale zdobyty z trudem. O sukcesie zdecydowały dolne szachownice: niepokonany Michaił Tal zdobył 14 pkt z 16, a debiutant Anatolij Karpow 13 pkt z 15.

Jak poradziła sobie Polska na Olimpiadzie w Skopje?

Polska drużyna zajęła 12. miejsce w finale A, dokładnie takie, jakie przed finałami wyliczył jej komputer. Grali Włodzimierz Schmidt, Jacek Bednarski, Krzysztof Pytel, Aleksander Sznapik, Andrzej Sydor i Andrzej Filipowicz, a kapitanem był radziecki arcymistrz Jewgienij Wasjukow. Awans do elity był sukcesem, ale w finale biało-czerwoni nie wygrali ani jednego meczu, a ich 37 remisów to rekord finału A (ex aequo z Czechosłowacją). Najskuteczniejszy w zespole był Andrzej Filipowicz (10,5 pkt z 16, 66%).

Czy w ebooku znajdują się wszystkie dostępne partie z tego turnieju?

Tak. Tom zawiera wszystkie dostępne zapisy partii turnieju mężczyzn z eliminacji oraz finałów A, B, C i D. Przy partiach, których zapis nie przetrwał, podano wynik. Ponad sto partii opatrzono komentarzami, m.in. samych uczestników: Tala, Karpowa, Smysłowa, Horta i Hübnera, a także Andrzeja Filipowicza i Władysława Litmanowicza.

Dlaczego ta Olimpiada była wyjątkowa?

Turniej w Skopje był jubileuszową, dwudziestą Olimpiadą, z rekordową liczbą 63 drużyn. Po raz pierwszy rozegrano go równolegle z Olimpiadą Kobiet i po raz pierwszy rozstawiono drużyny według rankingu Elo. Do tego losy złota rozstrzygnęły się dopiero w ostatniej rundzie.

KULISY HISTORII

Pół punktu przed ostatnią rundą

Rok 1972. Szachowy świat żyje jeszcze echem Reykjaviku, gdzie Fischer odebrał koronę Spasskiemu. Żaden z nich nie przyjeżdża do Skopje, miasta niemal doszczętnie zniszczonego przez trzęsienie ziemi w 1963 roku i odbudowanego m.in. przy udziale polskich architektów. Na olimpijczyków czeka wioska olimpijska, sale gry w kształcie rotund z widownią i centrum prasowe z własną telewizją wewnętrzną. Gospodarzy dopinguje bank, który za złoto obiecał im specjalną premię.

Krzysztof Puszczewicz w swoim opracowaniu zabiera Cię za kulisy oficjalnych wyników. Odkryjesz:

• Jak ZSRR przegrał na otwarcie finału z Węgrami, co było dopiero trzecią porażką meczową Sowietów w historii Olimpiad, i dlaczego samodzielne prowadzenie objął dopiero w X rundzie?
• Dlaczego w decydującym meczu z Węgrami drużyna RFN zagrała bez Hübnera i Dargi?
• Jak wydarzenia na równoległej Olimpiadzie Kobiet wpłynęły na losy trudnej, odłożonej partii Tala w ostatniej rundzie?
• Dlaczego Włodzimierz Schmidt odrzucił cztery remisy w meczu z Bułgarią, by kwadrans później sam zaproponować remis, i ile kosztowało to Polaków?
• Jak polityka wdarła się do sal gry: od odmowy wiz dla RPA i Rodezji po bojkot meczu z Izraelem, za który Albanię wykreślono z finału B?

To nie jest suchy zapis tabelaryczny. To opowieść o emocjach, które towarzyszyły każdemu ruchowi na szachownicy.

CO ZNAJDZIESZ W ŚRODKU?

Kupując ten tom serii, otrzymujesz kompletne kompendium wiedzy:

• Pełna kronika runda po rundzie: 7 rund eliminacji w ośmiu grupach i 15 rund finałów A, B, C i D, opisane dzień po dniu.
• Relacje z pierwszej ręki: wspomnienia Andrzeja Filipowicza i Aleksandra Sznapika, Michaiła Tala, dziennikarza Aleksandra Roszala oraz kapitanów wielu drużyn.
• Analiza kluczowych partii: wszystkie dostępne zapisy i ponad sto partii z komentarzami, w tym nagrodzona jako najpiękniejsza partia Olimpiady Hug - Hort z uwagami zwycięzcy.
• Unikalne statystyki: tabele grup i finałów, wyniki na poszczególnych szachownicach, indywidualne rezultaty zawodników w każdym meczu oraz rankingowe zyski i straty Polaków.
• Tło epoki: przegląd najważniejszych turniejów lat 1971-1972, od Hastings po mecz Fischer - Spasski, oraz czołówka listy rankingowej z 1 lipca 1972.
• Galeria uczestników: setki zdjęć, znaczków i pocztówek, w tym kilkadziesiąt fotografii wykonanych w Skopje przez polskiego olimpijczyka Andrzeja Filipowicza.

FRAGMENT KSIĄŻKI

“Różnie spekulowano na temat nieobecności pierwszego po wojnie ‘niesowieckiego’ mistrza świata. Fischer oświadczył, że będzie reprezentował barwy USA pod warunkiem wysłania do Skopje najsilniejszej ekipy i wszyscy jej członkowie otrzymają odpowiednie honoraria od Federacji. Ponieważ warunek nie został spełniony, Amerykanie przyjechali w ‘kadłubowym’ składzie. Myślę, że tak czy inaczej Fischer do Jugosławii by nie przyjechał! Wszak od momentu zdobycia tytułu najsilniejszego szachisty globu, zrezygnował całkowicie z gry wyczynowej, co pokazały kolejne lata!”